رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با انتقاد از نحوه توزیع منابع نظام سلامت، پایین‌بودن تعرفه‌های پرستاری، تأخیر در پرداخت مطالبات و نبود شفافیت در محاسبه و توزیع پرداخت‌ها را از مهم‌ترین مسائل جامعه پرستاری دانست و خواستار رعایت عدالت در تخصیص منابع و پاسخگویی مسئولان شد.

به گزارش روابط عمومی سازمان نظام پرستاری، دکتر احمد نجاتیان در نشست خبری با اصحاب رسانه که در آستانه روز پرستار برگزار شد، با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و تورم حاکم بر کشور گفت: کارکنان حوزه بهداشت و درمان و نیروهای سلامت نیز مانند سایر حقوق‌بگیران تحت فشار اقتصادی قرار دارند و درآمدهای آنان متناسب با هزینه‌های معیشت و زندگی نیست.

 افزایش ۶۷ درصدی تعرفه‌های پرستاری در برابر افزایش‌های ۱۰۰ و ۱۲۰ درصدی برخی گروه‌ها

وی با انتقاد از نحوه توزیع درآمدها در قالب تعرفه‌های پزشکی و پرستاری اظهار کرد: سال گذشته توافق شد مبلغ تعرفه‌های پرستاری طی دو سال و در دو مرحله افزایش ۱۰۰ درصدی داشته باشد تا بخشی از مشکلات معیشتی پرستاران جبران شود؛ اما تعرفه‌های پرستاری نه‌تنها به میزان مورد انتظار افزایش پیدا نکرد، بلکه افزایش آن حدود ۶۷ درصد بود، درحالی‌که برخی گروه‌های دیگر افزایش ۱۰۰ درصدی و حتی در مواردی ۱۲۰ درصدی دریافت کردند.

نجاتیان افزود: این موضوع را به‌طور جدی پیگیری کرده‌ایم و در نامه‌هایی به نهادها و مسئولان مختلف، اعتراض خود را مطرح کرده‌ایم. امروز نیز از طریق رسانه‌ها اعلام می‌کنیم که خواستار شفافیت در توزیع منابع نظام سلامت هستیم.

وی تأکید کرد: عدالت الزاماً به معنای برابری نیست. کسی که تلاش بیشتر، مسئولیت سنگین‌تر و مواجهه بیشتری با خطر دارد، باید درآمد بیشتری دریافت کند؛ اما این تفاوت باید بر مبنای نسبتی معقول باشد. به نظر می‌رسد این نسبت در ایران به‌درستی رعایت نمی‌شود و باید از تجربه‌های جهانی در این زمینه استفاده کنیم.

 پرستاران همچنان با معوقات تعرفه‌ای مواجه‌اند

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با اشاره به تداوم تأخیر در پرداخت مطالبات پرستاران گفت: در پایان مهرماه، پرستاران هنوز در حال دریافت تعرفه‌های مربوط به اسفندماه سال گذشته هستند. هرچند شرایط در برخی دانشگاه‌ها بهتر است، پرداخت مطالبات سال گذشته در شرایط تورمی فعلی و با مبالغ قبلی، عملاً موجب کاهش ارزش دریافتی پرستاران می‌شود.

وی با بیان اینکه افزایش ۶۷ درصدی تعرفه‌ها لزوماً به افزایش قابل‌توجه دریافتی منجر نمی‌شود، افزود: مشکل تعرفه‌گذاری دو بخش اصلی دارد؛ نخست، پایین‌بودن مبلغ تعرفه‌ها و دوم، نبود شفافیت کافی در نحوه محاسبه و توزیع آن‌ها. همکاران ما برای تدوین فرمول تعرفه‌گذاری تلاش زیادی کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد فرمول فعلی شفافیت کامل ندارد. پیشنهادهای خود را برای شفاف‌ترشدن این فرمول به وزارت بهداشت ارائه کرده‌ایم و امیدواریم اصلاح شود.

 منابع نظام سلامت باید شفاف و قابل نظارت باشند

نجاتیان با تأکید بر ضرورت شفافیت مالی در نظام سلامت اظهار کرد: مردم باید بدانند منابع نظام سلامت از کجا تأمین می‌شود، چه میزان از این منابع در بخش‌های مختلف هزینه می‌شود، سهم حوزه درمان چقدر است و منابع مربوط به تعرفه‌های پزشکی، تعرفه‌های پرستاری، خدمات بستری و سایر بخش‌ها چگونه توزیع می‌شوند.

وی با اشاره به اهمیت «حسابرسی اجتماعی» یا نظارت اجتماعی افزود: مردم باید بدانند چه میزان منابع در نظام سلامت وجود دارد، تأمین‌کنندگان این منابع چه کسانی هستند و این منابع در چه بخش‌هایی هزینه می‌شوند؛ چه در حوزه تجهیزات پزشکی و چه در بخش تعرفه‌ها و خدمات بستری و پرستاری. امیدواریم گزارش‌های مربوط به این منابع هرچه زودتر منتشر شوند و نهادهای نظارتی نیز به این موضوع ورود کنند.

 افزایش هزینه‌های سلامت، تهدیدی برای دسترسی عادلانه مردم

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با اشاره به تأثیر تحریم‌ها، مشکلات اقتصادی و محدودیت‌های حمل‌ونقل بر تأمین خدمات سلامت گفت: هرچند در گفتار اعلام می‌شود که حوزه سلامت تحریم نیست، محدودیت منابع مالی و مشکلات حمل‌ونقل عملاً به معنای ایجاد محدودیت در نظام سلامت و تحریم حق دسترسی عادلانه مردم به خدمات سلامت است.

وی افزود: هرچند آمار رسمی و به‌روزی درباره میزان پرداخت از جیب مردم مشاهده نکرده‌ام، مشاهدات روزمره نشان می‌دهد که مردم بیش از گذشته در معرض هزینه‌های کمرشکن سلامت قرار گرفته‌اند. امروز اگر یکی از اعضای یک خانواده معمولی به بیماری سختی مبتلا شود، با هزینه‌های فعلی ممکن است آن خانواده به زیر خط فقر سقوط کند. این وضعیت زنگ خطر جدی است.

نجاتیان ابراز امیدواری کرد حساب‌های ملی سلامت هرچه سریع‌تر به‌روز شوند تا سیاست‌گذاران بتوانند با آگاهی از واقعیت‌های موجود درباره وضعیت نظام سلامت تصمیم‌گیری کنند.

وی در ادامه با اشاره به شرایط خاص کشور و ضرورت آمادگی برای بحران‌های احتمالی تأکید کرد: حفظ تاب‌آوری نظام سلامت به تأمین منابع مالی، ذخایر دارویی، تجهیزات پزشکی و به‌ویژه منابع انسانی وابسته است. ممکن است در شرایطی با کمبود دارو مواجه شویم، اما تصور اینکه نیروی ارائه‌دهنده خدمت در نظام سلامت وجود نداشته باشد، بسیار دشوار و نگران‌کننده است.

رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری همچنین با اشاره به نقش پرستاران در جنگ‌ها و بحران‌ها گفت: خدمات سلامت در دو جنگ اخیر متوقف نشد. بر اساس آمارهای موجود، در دوران دفاع مقدس حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار رزمنده پرستار حضور داشتند و حدود ۵۰۰ پرستار به شهادت رسیدند. در دوران کرونا نیز حدود ۱۰۰ شهید پرستار و در دو جنگ اخیر حدود ۲۴ شهید پرستار داشتیم.

نجاتیان در پایان این بخش از سخنان خود، شفافیت در تخصیص منابع، رعایت عدالت در پرداخت‌ها و توجه به ارزش واقعی خدمات پرستاری را از موضوعات مهمی دانست که باید با جدیت از سوی مسئولان نظام سلامت پیگیری شوند.