عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختارهای آموزشی و مدیریتی پرستاری، یادگیری مستمر در محیط بالین و استقرار الگوی حکمرانی یکپارچه دانشگاه و بیمارستان را از راهبردهای اساسی ارتقای کیفیت مراقبت و صیانت از کرامت حرفه‌ای پرستاران دانست.

به گزارش روابط‌عمومی سازمان نظام پرستاری به نقل از وبدا، دکتر علی مرادی، عضو هیئت‌علمی و مدیر گروه پرستاری داخلی ـ جراحی و مراقبت‌های ویژه دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله، در گفت‌وگو با وبدا، با اشاره به تأکید پیام رهبر انقلاب به مناسبت روز پرستار بر حفظ و ارتقای دانش، مهارت، توان، نشاط، انگیزه و کرامت پرستاران اظهار کرد: مسئله صرفاً این نیست که پرستاران چگونه آموزش بیشتری ببینند؛ بلکه باید نظام سلامت به‌گونه‌ای سازمان‌دهی شود که یادگیری مستمر، به‌کارگیری دانش علمی و ارتقای کیفیت مراقبت به بخش جدایی‌ناپذیر فعالیت روزانه پرستاران تبدیل شود.

وی با اشاره به حدود ۲۵ سال سابقه فعالیت بالینی در بخش‌های مراقبت‌های ویژه، جراحی قلب و اتاق عمل جراحی قلب افزود: تحقق تأکیدات مطرح‌شده در پیام روز پرستار، مستلزم بازنگری علمی در ساختارهای موجود و بهره‌گیری مؤثرتر از ظرفیت دانشکده‌های پرستاری و اعضای هیئت‌علمی است.

از آموزش‌های مقطعی تا یادگیری مستمر در محیط بالین

مرادی با تأکید بر ضرورت پیوند آموزش با نیازهای واقعی محیط‌های درمانی گفت: توانمندی حرفه‌ای پرستاران زمانی ارتقا می‌یابد که دانش و مهارت آموخته‌شده در تصمیم‌گیری بالینی، مراقبت مبتنی بر شواهد و ارتقای ایمنی بیماران به کار گرفته شود.

وی ادامه داد: بیمارستان‌ها علاوه بر مأموریت درمانی، باید به محیط‌هایی برای یادگیری مستمر، راهنمایی بالینی و بهبود عملکرد پرستاران تبدیل شوند. بنابراین، لازم است یادگیری مستمر در فعالیت‌های روزانه و فرایندهای مراقبتی نهادینه شود.

این عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله با اشاره به قدمت ساختارهای موجود آموزش و مراقبت پرستاری تصریح کرد: بخشی از ساختارهای فعلی متناسب با شرایط و نیازهای چند دهه قبل شکل گرفته‌اند و اکنون باید متناسب با تحولات دانش پرستاری و نیازهای نظام سلامت بازنگری شوند.

بازتعریف نقش دانشکده‌های پرستاری در کیفیت مراقبت بیمارستانی

مدیر گروه پرستاری داخلی ـ جراحی و مراقبت‌های ویژه دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله، بازتعریف نقش دانشکده‌های پرستاری را یکی دیگر از الزامات اصلاح ساختارها دانست و گفت: مأموریت اعضای هیئت‌علمی نباید صرفاً به تدریس در کلاس درس و برگزاری دوره‌های آموزشی محدود باشد.

وی افزود: اعضای هیئت‌علمی می‌توانند در طراحی و اجرای برنامه‌های آموزش بالینی، تدوین دستورالعمل‌های مبتنی بر شواهد، ارزیابی صلاحیت‌های حرفه‌ای پرستاران و اجرای پروژه‌های بهبود کیفیت مراقبت مشارکت فعال‌تری داشته باشند.

مرادی خاطرنشان کرد: تحقق این رویکرد به تعریف مأموریت روشن، تأمین منابع موردنیاز و بازنگری در نظام ارزیابی عملکرد اعضای هیئت‌علمی و پرستاران نیاز دارد؛ به‌گونه‌ای که فعالیت‌های مؤثر در ارتقای کیفیت مراقبت نیز در ارزیابی عملکرد و پیشرفت حرفه‌ای آنان مورد توجه قرار گیرد.

حکمرانی یکپارچه دانشگاه و بیمارستان؛ راهبردی برای ارتقای مراقبت پرستاری

این عضو هیئت علمی، استقرار الگوی حکمرانی یکپارچه دانشگاه و بیمارستان در حوزه پرستاری را از پیشنهادهای اساسی برای اصلاح ساختارهای موجود عنوان کرد و گفت: در این الگو، اعضای هیئت‌علمی پرستاری و پرستاران بالینی، ضمن حفظ نقش‌ها و جایگاه حرفه‌ای خود، در قبال توسعه صلاحیت‌های حرفه‌ای و ارتقای کیفیت مراقبت مسئولیت مشترک خواهند داشت.

وی توضیح داد: در چنین ساختاری، دانش علمی اعضای هیئت‌علمی با تجربه عملی پرستاران بالینی پیوند می‌خورد و زمینه همکاری در آموزش، استانداردسازی مراقبت، پژوهش‌های کاربردی و بهبود پیامدهای بیماران فراهم می‌شود.

مرادی تأکید کرد: موفقیت این الگو به تعیین دقیق مسئولیت‌ها، اختیارات، منابع و شاخص‌های ارزیابی وابسته است. معاونت پرستاری وزارت بهداشت نیز می‌تواند با بررسی ظرفیت‌های موجود، زمینه طراحی و اجرای آزمایشی این الگو را فراهم کند.

پیوند صلاحیت حرفه‌ای با مسیر پیشرفت شغلی پرستاران

مرادی با اشاره به اهمیت ارتقای مستمر دانش و مهارت پرستاران اظهار کرد: یادگیری مستمر زمانی اثربخشی بیشتری خواهد داشت که با مسیر پیشرفت شغلی و توسعه تخصصی پرستاران ارتباط پیدا کند.

وی افزود: تعریف سطوح صلاحیت حرفه‌ای، ارزیابی معتبر مهارت‌های عملی، فراهم‌کردن فرصت‌های رشد تخصصی و به‌رسمیت‌شناختن شایستگی‌های حرفه‌ای می‌تواند یادگیری را به بخشی از مسیر پیشرفت شغلی پرستاران تبدیل کند.

این استاد پرستاری تصریح کرد: برای تحقق این هدف، باید میان آموزش، ارزیابی صلاحیت، مسئولیت‌های حرفه‌ای و فرصت‌های پیشرفت شغلی ارتباطی روشن و نظام‌مند برقرار شود.

کرامت پرستاران در گرو اصلاح شرایط سازمانی

این عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله با تأکید بر اینکه توانمندسازی حرفه‌ای بدون توجه به شرایط محیط کار اثربخشی محدودی دارد، گفت: تناسب نیروی انسانی با حجم مراقبت، کاهش فرسودگی شغلی، حمایت از سلامت روان و نشاط حرفه‌ای و مشارکت پرستاران در تصمیم‌گیری‌ها باید در کنار ارتقای دانش و مهارت مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: احترام به تخصص و تجربه پرستاران و فراهم‌کردن امکان مشارکت مؤثر آنان در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با مراقبت، از مؤلفه‌های مهم حفظ کرامت حرفه‌ای است.

مرادی تأکید کرد: ارتقای پایدار کیفیت مراقبت مستلزم توجه هم‌زمان به توانمندی‌های حرفه‌ای پرستاران و شرایط سازمانی مؤثر بر انگیزه و عملکرد آنان است.

اجرای آزمایشی الگوی پیشنهادی؛ از طراحی تا ارزیابی نتایج

مرادی، اجرای آزمایشی الگوی پیشنهادی اصلاح ساختارهای پرستاری را راهکاری برای ارزیابی امکان تحقق این تغییرات دانست و گفت: پیشنهاد می‌کنم این الگو ابتدا در یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی و بیمارستان‌های تابع آن به‌صورت آزمایشی اجرا شود و پس از ارزیابی نتایج، درباره اصلاح و توسعه آن تصمیم‌گیری شود.

وی خاطرنشان کرد: ارزیابی این طرح نباید تنها به شاخص‌های آموزشی محدود بماند؛ بلکه تغییر در صلاحیت‌های بالینی، رعایت استانداردهای مراقبتی، ایمنی بیمار، کیفیت خدمات و تجربه بیماران و کارکنان نیز باید بررسی شود.

به گفته این عضو هیئت علمی، تعیین شاخص‌های پایه، مشخص‌کردن مسئولیت‌ها و مقایسه نتایج پیش و پس از اجرای طرح می‌تواند به شناسایی نقاط قوت و ضعف الگو و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد برای توسعه احتمالی آن کمک کند.

تأکید بر آمادگی جامعه پرستاری برای ارتقای سلامت مردم

مرادی در پایان با قدردانی از توجه رهبر انقلاب به جامعه پرستاری اظهار کرد: جامعه پرستاری آمادگی دارد با تکیه بر دانش تخصصی، تجربه بالینی و تعهد حرفه‌ای خود، در مسیر ارتقای کیفیت مراقبت‌های پرستاری و سلامت هم‌وطنان نقش‌آفرینی کند.

وی همچنین از اقدامات معاونت پرستاری وزارت بهداشت و تلاش‌های علمی و اجرایی دکتر عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت، قدردانی کرد و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت علمی استادان و تجربه پرستاران بالینی برای تحقق اهداف توسعه حرفه پرستاری تأکید کرد.